HELD
VAN DE PLANEET IN DE CEL
Geplaatst
op 22 juni 2007
Voorpagina
Volkskrant. Gistermorgen; 'veertien jaar cel voor
bioloog wegens apendiefstal.' Ik wist niet wat ik zag.
Op pagina 3 ging het verder: 'eens de held van de
planeet, nu vast wegens biopiraterij.'
Tien minuten later belde Ap, vriend en
medeprogrammamaker; 'Nou Kamphues, nu weten we dus
waarom we Marc al zolang niet meer kunnen bereiken.
Hij zit in de lik.'
Ap was eindredacteur van 'Kamphues zoekt de grens',
het programma dat ik met IDTV maakte voor de KRO. In
'De Grens' gingen we op zoek naar figuren die op de
grens leven.
Marc was er zo eentje. Wars van reputaties, allergisch
voor overheden en onbevreesd voor de gevaren van het
oerwoud trok hij de jungle in en bracht hij vanaf de
jaren zeventig de flora en fauna van het amazonegebied
in kaart.
Vijf minuten later belde producer van weleer
Gerlaldine Smink: 'Kampster dit kan niet, we moeten
iets doen. Dit was de mooiste reis die we ooit samen
gemaakt hebben.'
Marc begon waar andere biologen ophielden. Hij woonde
tussen de inboorlingen. Had een hekel aan ze, omdat ze
hem als een wandelende geldbuidel zagen en hem
bedonderde waar hij kon, maar voor geen goud verhuisde
hij terug naar de stad.
Eind jaren negentig kreeg hij de erkenning die hij
verdiende; hij ontdekte een nieuwe apensoort. Hij
vernoemde het vanwege de weelderige baard naar prins
Bernhard, die daar de humor wel van inzag. In 2000
verkoos Time Magazine hem tot 'held van de planeet'
vanwege zijn baanbrekende werk voor behoud van de
Aamazone.
Inj september 2004 kwamen we in contact met hem. Marc
beweerde nog veel meer onontdekte soorten op het spoor
te zijn. Of we maar in het vliegtuig wilde springen.
Ap en de KRO offerden het hele reisbudget op voor dit
onwerkelijke avontuur.
Vier dagen voeren we over de Anapurna, een zijtak van
de Amazone. We vonden Marc. Marc vond de beloofde
dwergzeekoe. Een inboorling ontvoerde het dier. Na
betaling van losgeld konden we het zelf in een
modderige poel met blote handen vangen.
Op Marc's verzoek nam ik een minuscuul stukje van de
staartvin mee naar Nederland. In het diepste geheim
werd het onderzocht. Eerste tests wezen niet uit dat
het om een nieuwe soort ging, mogelijk wel om een
zeldzame variant.
Marc was ontgoocheld. Betwistte het onderzoek. Maar
beloofde verder bewijs te leveren.
Ik schreef over ons avontuur in mijn boek 'naar de
haaien'. Maar kreeg geen reaktie meer uit Brazilie.
'Misschien stelde hij mijn kritische toon niet op
prijs', dacht ik teleurgesteld.
Nu weet ik waarom ik niks meer hoorde...
Marc is tot veertien jaar cel veroordeeld wegens het
houden van een illegale apenopvang. In 2004 had Marc
het hier al met mij over. Ongetwijfeld zal hij een
regel overtreden hebben. Zoals ik ook officieel geen
genetisch materiaal van een zeldzaam dier het land had
uit mogen smokkelen. Dat heet namelijk biopiraterij.
En daar moet streng tegen worden opgetreden omdat je
anders de handel tegen chimpanseehanden, tijgervellen
en zeldzame schelpen nooit stopt.
Maar ik ben er van overtuigd dat Marc het met goede
bedoelingen gedaan heeft. Met de vondst van nieuwe
dieren hoopte hij aan te tonen dat de Amazone veel
waardevoller is dan de Braziliaanse overheid beweert.
In de hoop dat bossen niet langer afgebrand worden om
er sojaplantages op te verbouwen.
Waarschijnlijk heeft hij 1 grootgrondbezetter teveel
tegen de haren ingstreken. En zonder vrienden bij de
overheid betekent dat nu dus veertien jaar cel. Voor
iemand van 60 onder de omstandigheden die ik van
Braziliaanse gevangenissen ken net zoveel als een
doodvonnis.
En dat is een grove schande. Ik kan het niet anders
zeggen.
Wat we voor Marc kunnen doen is op dit moment
onduidelijk.
Hij is geen Nederlands staatsburger meer, dus
buitenlandse zaken kan officieel niets voor hem doen.
Ik probeer informatie in te winnen zoals; wat is
precies de veroordeling, in welke gevangenis zit hij
en wat heeft hij nodig.
Hoogstwaarschijnlijk heeft hij maandelijks geld nodig
om bewakers om te kopen voor zijn eigen veiligheid en
om aan gezond eten te komen.
Maar in elk geval heeft hij onze steun nodig. Zodat
hij weet dat er mensen met hem meeleven.
Stuur steunbetuigingen naar mij, zodra ik een adres
heb maken we er een grotere aktie van.